Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ve temiz başlar elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ve sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir böylece odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma hızı de aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ama aromalar sonradan açılır hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir nefes kokuyu çok geniş açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş de ince tonları örter. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını düşürür. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla gösterip sona erer çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk ismi ile puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin sedir tonu şeklinde bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk de tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman notasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir aksi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir etkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur tadım günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem veya esinti çıkar. Tadımı hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.